Bảo hộ nhãn hiệu tại Trung Quốc
Thỏa thuận đồng tồn tại nhãn hiệu tại Trung Quốc là phương án thương lượng có điều kiện khi hai dấu hiệu tương tự cùng xuất hiện. Bài viết giúp doanh nghiệp biết lúc nào nên cân nhắc, cần kiểm tra gì và vì sao thỏa thuận không bảo đảm được chấp nhận.
Thỏa thuận đồng tồn tại là gì?
Thỏa thuận đồng tồn tại nhãn hiệu tại Trung Quốc thường được doanh nghiệp nhắc đến khi dấu hiệu dự kiến đăng ký có điểm tương tự với nhãn hiệu của một chủ thể khác. Về bản chất thương mại, hai bên cùng thừa nhận sự tồn tại của dấu hiệu và thống nhất cách giới hạn việc sử dụng để giảm khả năng người tiêu dùng nhầm về nguồn gốc hàng hóa hoặc dịch vụ.
Đây không phải là giấy phép mặc nhiên cho việc đăng ký. Doanh nghiệp vẫn phải xác định nhãn hiệu nào đang được viện dẫn, tình trạng quyền ra sao, nhóm hàng hóa/dịch vụ có giao nhau không, các bên bán ở đâu và việc phân tách có thực tế hay không. Một văn bản có tên “đồng ý” nhưng thiếu thông tin nhận diện hoặc không kiểm soát được phạm vi có thể không giải quyết đúng vấn đề của hồ sơ.
Khi nào doanh nghiệp nên đưa phương án này vào bàn cân?
Phương án này chỉ đáng xem xét khi doanh nghiệp hiểu rõ điều mình cần bảo vệ và có một bên quyền trước có thể tiếp cận được. Chẳng hạn, nhãn hiệu quan trọng với kế hoạch vào Trung Quốc nhưng bị trích dẫn bởi một dấu hiệu có phạm vi kinh doanh khác biệt; hoặc hai bên đang có quan hệ thương mại và có thể thống nhất cách trình bày, kênh bán, lãnh thổ và nhóm sản phẩm.
Ngược lại, nếu chưa biết dấu hiệu được viện dẫn có còn hiệu lực, chưa xác định đúng chủ thể ký hoặc sản phẩm hai bên đang cạnh tranh trực tiếp, việc soạn thỏa thuận sớm dễ làm doanh nghiệp bỏ qua bước kiểm tra nền tảng. Thỏa thuận cũng không phù hợp để hợp thức hóa việc sử dụng nhãn hiệu của người khác hoặc xử lý một hồ sơ có dấu hiệu thiếu thiện chí.
Có thể phân tách thật
Nhóm hàng hóa, kênh bán, cách trình bày hoặc khách hàng có điểm khác biệt đủ rõ để giảm nhầm lẫn.
Có đối tác đúng quyền
Đàm phán với đúng chủ thể đang nắm quyền hoặc đại diện hợp lệ, không chỉ với một đơn vị bán hàng.
Giá trị thương hiệu đủ lớn
Chi phí thương lượng và rà soát hợp lý so với giá trị thị trường, thời gian và phương án thay thế.
Những yếu tố phải kiểm tra trước khi thương lượng
Đầu tiên, cần khóa bản đồ quyền: số đơn hoặc số văn bằng, chủ thể, ngày nộp, nhóm hàng hóa/dịch vụ, tình trạng xử lý và các giao dịch đã đăng ký. Nếu bên được liên hệ không phải chủ thể quyền, văn bản có thể không tạo ra giá trị như doanh nghiệp kỳ vọng. Tên doanh nghiệp, địa chỉ và thẩm quyền ký cũng cần được kiểm tra từ đầu.
Tiếp theo, hãy đối chiếu dấu hiệu theo tổng thể thay vì chỉ nhìn một phần chữ. Cần xem cách đọc, ý nghĩa, phần hình, màu sắc hoặc bố cục, cách người mua nhận biết và bối cảnh thị trường. Với tên tiếng Trung, bản dịch hoặc phiên âm có thể tạo ra một dấu hiệu khác với tên Latin, vì vậy bản đồ thương hiệu phải bao quát cả các phiên bản doanh nghiệp đang dùng.
| Câu hỏi | Tài liệu cần kiểm tra | Rủi ro nếu bỏ qua |
|---|---|---|
| Ai có quyền ký? | Thông tin chủ thể, văn bằng, giấy ủy quyền và người đại diện. | Thỏa thuận bị tranh luận về tư cách hoặc phạm vi đại diện. |
| Hai bên khác nhau ở đâu? | Danh mục hàng hóa, kênh bán, khách hàng và cách trình bày nhãn hiệu. | Phạm vi trên giấy rộng nhưng không tách được trong thực tế. |
| Quyền đang ở trạng thái nào? | Kết quả tra cứu, thông báo, chuyển nhượng, gia hạn hoặc tranh chấp liên quan. | Đàm phán trên dữ liệu cũ hoặc sai chủ thể. |
Điều khoản nên được thiết kế theo phạm vi thực tế
Một thỏa thuận có giá trị sử dụng phải nói rõ dấu hiệu nào được nhắc đến và mỗi bên dùng trong phạm vi nào. Phần giới hạn nên gắn với sản phẩm, nhóm hàng hóa/dịch vụ, lãnh thổ, ngôn ngữ, kênh bán, cách trình bày, tên miền hoặc các phương thức quảng bá. Nếu chỉ ghi “hai bên không phản đối nhau” mà không có tiêu chí nhận diện, tranh chấp có thể quay lại khi một bên mở rộng sản phẩm.
Nên quy định quy trình thông báo khi có thay đổi, cách xử lý khi một bên phát hiện hàng hóa gây nhầm lẫn, nghĩa vụ phối hợp với cơ quan hoặc đại diện, cơ chế chấm dứt và cách giải quyết vi phạm. Đồng thời, phải cân nhắc các điều khoản liên quan đến bảo mật, bản dịch, luật áp dụng, thẩm quyền giải quyết và việc văn bản có cần công chứng, chứng thực, hợp pháp hóa hay không.
Nhận diện đúng dấu hiệu
Ghi rõ hình, chữ, phiên bản ngôn ngữ, số đơn hoặc văn bằng và tài liệu kèm theo.
Khoanh vùng sử dụng
Đưa phạm vi sản phẩm, kênh bán, lãnh thổ và cách trình bày vào điều khoản cụ thể.
Đặt cơ chế kiểm soát
Thống nhất xử lý thay đổi, vi phạm, mở rộng kinh doanh và tình huống phát sinh.
Thỏa thuận có thể hỗ trợ hồ sơ, nhưng không thay thế phân tích pháp lý
Trong một số hồ sơ, văn bản của chủ thể quyền trước có thể là chứng cứ để doanh nghiệp trình bày rằng các bên đã chủ động giảm nguy cơ nhầm lẫn. Tuy nhiên, cơ quan xét duyệt vẫn có thể xem xét những yếu tố khác: mức độ giống nhau, hàng hóa/dịch vụ, người tiêu dùng, khả năng ảnh hưởng đến lợi ích công chúng và căn cứ pháp luật áp dụng.
Vì vậy, doanh nghiệp nên chuẩn bị một bộ hồ sơ có cấu trúc: tóm tắt vấn đề, kết quả tra cứu, phân tích dấu hiệu, bảng phân tách hàng hóa/dịch vụ, bản thỏa thuận, chứng cứ về việc các bên sử dụng trong phạm vi khác nhau và giải trình về các điểm kiểm soát. Không nên chỉ nộp một bản ký kết mà không giải thích nó liên quan thế nào đến lý do bị từ chối hoặc phản đối.
Mrs. Vũ Thị Liệu ✓ ✓Đã kiểm duyệt nội dung
Chuyên gia luật sở hữu trí tuệ, doanh nghiệp và đầu tư - Giám đốc WEFLY IP, tốt nghiệp tại Đại Học Luật, Học viện Tư pháp, khoá đào tạo chuyên sâu Cục Sở hữu trí tuệ và là thành viên Hội Sở hữu trí tuệ Việt Nam.
Xem hồ sơ chuyên giaNhững lỗi thường gặp khi dùng thỏa thuận đồng tồn tại
Chỉ xin một câu “đồng ý”
Văn bản không nhận diện cụ thể dấu hiệu, hồ sơ hoặc phạm vi thì khó giúp cơ quan đọc đúng mục tiêu của các bên.
Không kiểm tra quyền trước
Doanh nghiệp thương lượng với sai chủ thể, quyền đã thay đổi hoặc hồ sơ không còn phù hợp với dữ liệu ban đầu.
Để phạm vi quá rộng
Thỏa thuận không giới hạn sản phẩm và kênh bán có thể tạo xung đột mới khi hai bên mở rộng hoạt động.
Nên bắt đầu bằng câu hỏi doanh nghiệp muốn đạt điều gì: duy trì dấu hiệu hiện tại, thu hẹp danh mục, bảo vệ một kênh bán hay chuẩn bị phương án khác. Khi mục tiêu đã rõ, việc thương lượng và lập hồ sơ sẽ bớt phụ thuộc vào một mẫu có sẵn.
Câu hỏi thường gặp
Thỏa thuận đồng tồn tại có bảo đảm đăng ký được nhãn hiệu tại Trung Quốc không?
Không. Đây là một tài liệu có thể hỗ trợ lập luận trong một số trường hợp, nhưng cơ quan xét duyệt vẫn đánh giá dấu hiệu, hàng hóa/dịch vụ, nguy cơ nhầm lẫn và các căn cứ khác của hồ sơ.
Khi nào doanh nghiệp nên cân nhắc thỏa thuận đồng tồn tại?
Có thể cân nhắc khi hai bên thực sự có nhu cầu cùng khai thác dấu hiệu, có thể phân định phạm vi sử dụng và bên đang có quyền sẵn sàng tham gia thương lượng. Trước đó vẫn cần tra cứu và đánh giá hồ sơ cụ thể.
Có thể dùng một mẫu thỏa thuận chung cho mọi hồ sơ không?
Không nên. Thỏa thuận cần nhận diện đúng các dấu hiệu, số đơn hoặc văn bằng, chủ thể, nhóm hàng hóa/dịch vụ, lãnh thổ, kênh bán và cơ chế xử lý khi phạm vi kinh doanh thay đổi.
Dấu hiệu giống hệt nhau có thể giải quyết chỉ bằng thỏa thuận không?
Không nên mặc định như vậy. Với dấu hiệu giống hoặc gần như giống trên hàng hóa tương tự, nguy cơ gây nhầm lẫn và lợi ích công chúng có thể khiến thỏa thuận không đủ để loại bỏ trở ngại.
WEFLY IP có thể hỗ trợ những phần nào?
WEFLY IP có thể hỗ trợ đọc thông báo, tra cứu dấu hiệu, lập bản đồ rủi ro, xác định phạm vi cần thương lượng và rà soát nội dung hồ sơ theo thông tin doanh nghiệp cung cấp.
Rà soát trước khi ký thỏa thuận đồng tồn tại
Gửi kết quả tra cứu, thông báo hoặc thông tin dấu hiệu đang được viện dẫn. WEFLY IP sẽ giúp doanh nghiệp xác định phạm vi cần kiểm tra và phương án xử lý phù hợp với hồ sơ thực tế.
Nguồn tham khảo: CNIPA: giải đáp về thỏa thuận đồng tồn tại; Hướng dẫn của Tòa án cấp cao Bắc Kinh về thỏa thuận đồng tồn tại; Luật Nhãn hiệu Trung Quốc đang có hiệu lực; CNIPA: phân loại hàng hóa và dịch vụ. Các nguồn cần được đối chiếu theo từng hồ sơ, thời điểm và yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền.
